{"id":4627,"date":"2017-01-07T09:10:59","date_gmt":"2017-01-07T07:10:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.okanbal.com\/?p=4627"},"modified":"2017-01-07T09:10:59","modified_gmt":"2017-01-07T07:10:59","slug":"bosanmanin-okuloncesi-donem-cocuklari-uzerindeki-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/4627\/bosanmanin-okuloncesi-donem-cocuklari-uzerindeki-etkileri\/","title":{"rendered":"Bo\u015fanman\u0131n Okul\u00f6ncesi D\u00f6nem \u00c7ocuklar\u0131 \u00dczerindeki Etkileri"},"content":{"rendered":"<p>Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n ebeveyn bo\u015fanmas\u0131na tepkileri Regresyon,\u00a0Emosyonel gereksinimlerde artma, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, Clinging (yap\u0131\u015fkanl\u0131k, yeti\u015fkinin eteklerinin dibinden ayr\u0131lmama) Artm\u0131\u015f Agresyon\u00a0 Korku, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, k\u0131zg\u0131nl\u0131k olarak g\u00f6zlenebilmektedir. Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda genel olarak okul \u00f6ncesi d\u00f6nemdeki \u00e7ocuklar\u0131n akut yas d\u00f6nemimi ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131n benzer oldu\u011fu belirtilmektedir. Geli\u015fimsel evreye ba\u011fl\u0131 olarak 3 \u00f6zg\u00fcn fakt\u00f6r zedelenebilirli\u011fi (vulnerability) belirledi\u011fine i\u015faret edilmektedir (Roseby, 1985).<\/p>\n<p><strong>K\u0131sa D\u00f6nemdeki (Akut ) Etkiler<\/strong><\/p>\n<p>Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel, geli\u015fimsel s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 ve duygusal immaturiteleri sebebiyle, bo\u015fanmaya tepkileri abart\u0131l\u0131 olmaktad\u0131r. Wallersteib ve Kelly (1980) okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n bo\u015fanman\u0131n akut d\u00f6nemdeki kriz etkilerine olduk\u00e7a duyarl\u0131 olduklar\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015flerdir. Bu semptomlar bu ya\u015f \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n olaylara immatur yakla\u015f\u0131mlar\u0131, fantazi ile ger\u00e7e\u011fi ay\u0131rt etmede g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, bak\u0131m ve korunma i\u00e7in anne-babaya muhta\u00e7 ve ba\u011f\u0131ml\u0131 olu\u015flar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olu\u015flar\u0131yla ili\u015fkilidir. Erkekler baban\u0131n gidi\u015fini k\u0131zlara oranla daha az tolere etmektedirler. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada ayr\u0131l\u0131k sonras\u0131nda 1 y\u0131l sonra yap\u0131lan de\u011ferlendirmede bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011funda; regresyon, agresyon ve korkunun kayboldu\u011fu g\u00f6zlenmi\u015ftir. E\u011fer bu bulgular devam ediyorsa, bu durum bo\u015fanman\u0131n kendisinden ba\u015fka fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131yd\u0131. Bunlar: devam eden ebeveyn \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve yetersiz anne-baba i\u015flevlerinin olmas\u0131yd\u0131. Bu durum \u00e7al\u0131\u015fmadaki 34 \u00e7ocu\u011fun yar\u0131s\u0131nda g\u00f6zlenmekteydi. Bu durum; \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda bo\u015fanma karar\u0131 ve erken yas evresinde kriz tepkilerinin normal olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Wallerstein ve Kelly: ebeveyn \u00e7ocuk ili\u015fkisinin kalitesinin bo\u015fanmay\u0131 takiben ilk y\u0131lda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fun durumla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmesinin en \u00f6nemli belirleyicisi oldu\u011fu sonucuna vard\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Davran\u0131\u015fsal Tepkiler<\/strong><\/p>\n<p>Klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarda okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011funun, anne ve babas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na ve bo\u015fanmas\u0131na, geli\u015fimlerinde tamamlad\u0131klar\u0131 bir a\u015famaya geri d\u00f6nerek tepki g\u00f6sterir. Bu k\u0131sa vadede (bir ka\u00e7 ay) normal say\u0131labilir. \u00c7ocuklara zor durumlardan ka\u00e7arak, kontrol\u00fc elinde tuttuklar\u0131, zihinsel olarak emin ve rahatlat\u0131c\u0131 bir yere s\u0131\u011f\u0131nma imkan\u0131 verir. Bu davran\u0131\u015flar\u0131n 1 y\u0131l sonras\u0131nda iyile\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir (Hetherington ve ark 1978). Tipik gerileme davran\u0131\u015flar\u0131 parmak emme, yata\u011f\u0131 \u0131slatma, tutturmalar, anne ve babaya vurma, anne babaya a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck g\u00f6sterme ve eskiden sevilen bir oyuncu\u011fa yada nesneye tekrar ba\u011flanmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar, anne ve babalar\u0131n\u0131n evlili\u011finin sona ermesine duyduklar\u0131 \u00f6fkeyi, ya\u015flar\u0131na, ki\u015filik \u00f6zelliklerine ve ailenin durumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fen \u015fekillerde ifade ederler. \u00c7o\u011fu \u00e7ocuk, \u00f6zellikle erkek \u00e7ocuklar s\u0131k s\u0131k kavga ederek, anne ve babaya, \u00f6\u011fretmenlerine ve onlarla ilgilenen di\u011fer ki\u015filere ba\u011f\u0131rarak ve k\u0131r\u0131p d\u00f6kerek \u00f6fkelerini a\u00e7\u0131\u011fa vurular. Kalter ve Rembars\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda (1981): bu ya\u015f grubu i\u00e7in agresyonu di\u011fer ya\u015f gruplar\u0131na g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fck bulmu\u015ftur. Wallerstein ve Kelly (1975) Odipal d\u00f6nemdeki okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n daha agresif ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k g\u00f6sterdiklerini belirtmektedir.<\/p>\n<p><strong>Duygusal Tepkiler<\/strong><\/p>\n<p>Wallerstein ve Kelly (1975) bo\u015fanma veya ayr\u0131lma karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 erken yas evresindeki 2.5-6 ya\u015f aras\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n emosyonel tepkileri ba\u015fl\u0131ca:<\/p>\n<ul>\n<li>Korku, anksiyete ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc<\/li>\n<li>\u0130rritabilite<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Akut seperasyon anksiyetesi<\/li>\n<li>Uyku Problemleri<\/li>\n<li>Bili\u015fsel konf\u00fczyon<\/li>\n<li>Otoerotik aktiviteler (masturbasyon)<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar anne ve babalar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131ndan ve ailenin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra korkuya kap\u0131l\u0131rlar. Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131 daha \u00e7ok, birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131 evde kalan ebeveyninde kendini terk edip gitmesinden, giden ebeveyn taraf\u0131ndan eskisi kadar sevilmemekten, yiyecek ya da yatacak yer bulamamaktan korkarlar. Bu korkular\u0131n\u0131 a\u011flamak, ebeveynden ba\u015fka kimse ile kalmay\u0131 reddetmek veya ebeveyni g\u00f6z \u00f6n\u00fcnden ay\u0131rmamak \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar ya\u015fad\u0131klar\u0131na bir anlam verebilmek i\u00e7in fantazilere ve masallardaki b\u00fcy\u00fcl\u00fc olaylara s\u0131\u011f\u0131nabilirler. Do\u011fadaki olaylar\u0131n merkezinin kendileri olduklar\u0131n\u0131 inand\u0131klar\u0131 i\u00e7in ebeveynin gidi\u015finin kendisinin su\u00e7u oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Hayallerinde, anne baban\u0131n hi\u00e7 ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurar, reddedilme ve kaybetme duygular\u0131 ile ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc \u015feyler uydururlar.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar anne baban\u0131n ayr\u0131lma karar\u0131 konusunda s\u00f6z hakk\u0131na sahip de\u011fillerdir. Ancak su\u00e7luluk duygusu bu konuda onlar\u0131n da rol\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine yol a\u00e7ar. Bu duygunun nedeni kendilerinin d\u00fcnyan\u0131n merkezi olduklar\u0131na inanmalar\u0131 ve bu y\u00fczden her \u015feyin nedeninin kendileri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeleridir. E\u011fer daha uslu olsalard\u0131, okulda daha iyi notlar alsalard\u0131, gizlice babalar\u0131n\u0131n gitmelerini istemeselerdi, annelerine ge\u00e7en gece kar\u015f\u0131 gelmeselerdi vb. gibi nedenlerle her \u015feye kendilerinin sebep oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Hatta durumu d\u00fczeltmenin de kendilerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Anne ve baban\u0131n bo\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7se de, hatta onlar ikinci kez evlenmi\u015f olsalar bile bir \u00e7ok \u00e7ocuk hala onlar\u0131 bir araya getirme hayalleri kurar, bazen anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131na yanl\u0131\u015f sinyaller vererek, onlar\u0131n bo\u015f yere umutlanmas\u0131na yol a\u00e7arlar.<\/p>\n<p>Okul \u00f6ncesi ya\u015flardaki \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu cans\u0131z nesneleri insan gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve anne ve baban\u0131n onlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc \u015feyden koruyabilece\u011fine inan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla en b\u00fcy\u00fck korkular\u0131, onlar\u0131 koruyan bu ki\u015fileri kaybetmektir. Bir ebeveynin evden ayr\u0131lmas\u0131 bu korkunun ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Bir ebeveyn gitti\u011fine g\u00f6re, di\u011feri de her an gidebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Zaman ve mesafe kavramlar\u0131 tam olarak geli\u015fmemi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, onlara g\u00f6re, bir ebeveynin her sabah i\u015fe gitmesi ile ba\u015fka bir \u015fehirde ya\u015famas\u0131 aras\u0131nda bir fark yoktur. Ayr\u0131ca ayn\u0131 \u00f6rneklem grubundaki daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar\u0131na oranla daha akut ve b\u00fcy\u00fck tepkiler g\u00f6sterdiklerine i\u015faret etmi\u015flerdir. Okul \u00f6ncesi erkek \u00e7ocuklar\u0131n, ayn\u0131 ya\u015f grubu k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na oranla bo\u015fanmadan daha fazla etkilendikleri ifade edilmektedir. Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklarda bo\u015fanman\u0131n akut etkileri bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede genellikle d\u00fczelmektedir.<\/p>\n<p><strong>Uzun D\u00f6nemdeki Etkiler (Long-term Effects)<\/strong><\/p>\n<p>Wallerstein (1984), erken d\u00f6nemdeki bulgular\u0131n aksine, 10 y\u0131ll\u0131k takip \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda: k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklara oranla anlaml\u0131 derecede daha az emosyonel problem ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 saptam\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bunu o d\u00f6nemde ya\u015fananlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n an\u0131msayamamalar\u0131 ile ili\u015fkili olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Erkek \u00e7ocuklar\u0131n Cinsiyet \u00d6zde\u015fimi<\/strong><\/p>\n<p>Yap\u0131lan ilk \u00e7al\u0131\u015fmalarda (Biller 1970, Westman 1970): cinsiyet \u00f6zde\u015fimi ve bozulmu\u015f g\u00fcven ve otonomiyi ara\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015flar. Psikoseks\u00fcel geli\u015fimin odipal evresinde bo\u015fanma ya\u015fayan erkek \u00e7ocuklar\u0131n, 3 ya\u015f \u00f6ncesi ebeveyn bo\u015fanmas\u0131 ya\u015fayan erkek \u00e7ocuklara oranla daha fazla agresif davran\u0131\u015flar g\u00f6sterdiklerini saptam\u0131\u015flard\u0131r. Santrock (1970) yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada 0-2ya\u015f, 3-5 ya\u015f ve 6-9 ya\u015flar\u0131nda bo\u015fanma veya ayr\u0131l\u0131k ya\u015fam\u0131\u015f 11 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na alm\u0131\u015f: erken ya\u015flarda bo\u015fanma ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck derecede agresyon g\u00f6sterdiklerini bildirmi\u015ftir. Psikoanalitik alanda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve kilinisyenler baba-yoklu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda tipik olarak alt\u0131n\u0131 \u00e7izdikleri; \u00f6dipal evrede artm\u0131\u015f agresyonu erkekli\u011fi telafi ile a\u00e7\u0131klamaktad\u0131rlar (Gardner 1977).<\/p>\n<p><strong>K\u0131zlar\u0131n Cinsiyet Davran\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Kalter ve Rembar (1981) 3-5 ya\u015flar\u0131nda ebeveyn ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya bo\u015fanm\u0131\u015f ergen k\u0131zlarla yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada; bu k\u0131zlar\u0131n arkada\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 daha fazla agresyon g\u00f6sterdiklerini, ayn\u0131 ya\u015f grubundaki erkeklere oranla daha fazla akademik problemler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar: bu k\u0131zlar\u0131n \u00f6dipal d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131klar\u0131 bo\u015fanmaya kar\u015f\u0131 \u00f6fkeyi internalize ederek puberteye kadar ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedirler.<\/p>\n<p>Hetherington (1972): 13-17 ya\u015f\u0131nda intakt, dul ve bo\u015fanm\u0131\u015f aile k\u0131zlar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada: bo\u015fanm\u0131\u015f ailelerdeki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n dul ailesi k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na oranla daha fazla heteroseks\u00fcel patern ve d\u00fc\u015f\u00fck benlik say\u0131s\u0131 saptam\u0131\u015ft\u0131r. 5 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ebeveyn bo\u015fanmas\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f k\u0131zlar, 5 ya\u015f\u0131ndan sonra ebeveyn bo\u015fanmas\u0131 ya\u015fayan k\u0131zlara oranla; daha fazla erkeklerle uygunsuz ili\u015fkiye girdikleri, daha fazla ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 davrand\u0131klar\u0131, daha erken ve daha s\u0131k fl\u00f6rte ve cinsel ili\u015fkiye ba\u015flad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Baba yoklu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Hetherington k\u0131zlar\u0131n \u00f6dipal d\u00f6nemde bir erkek ebeveyni kayb\u0131n\u0131n etkilerini ergenlik d\u00f6neminde g\u00f6sterdiklerini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Baba yoklu\u011fu, k\u0131zlar\u0131n erkeklerle etkile\u015fimlerini etki\u015fledi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Davran\u0131\u015fsal ve Akademik Etkiler<\/strong><\/p>\n<p>Kalter ve Rembar (1981) \u2018e g\u00f6re anne-baba ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6dipal d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f, anlaml\u0131 derecede daha y\u00fcksek derecede okul davran\u0131\u015f problemleri ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00f6dipal d\u00f6nemde ayr\u0131l\u0131k ve ya bo\u015fanma ya\u015fayan erkek \u00e7ocuklar\u0131n agresyonlar\u0131n\u0131 latans d\u00f6neme ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedirler. Blachcberd ve Biller (1977): baba yoklu\u011fu ya\u015fayan erkek \u00e7ocuklar\u0131n okul ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda: 5 ya\u015f \u00f6ncesi ebeveyn bo\u015fanmas\u0131 ya\u015fayan latans ya\u015f\u0131 erkek \u00e7ocuklar\u0131n anlaml\u0131 derecede daha s\u0131k okul ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 saptam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu baba sevgi doludur ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hayat\u0131nda olumlu bir rol oynar. Babalar evden ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 her kar\u015f\u0131lar\u0131nda g\u00f6rebilecekleri g\u00fc\u00e7l\u00fc erkek modelinden mahrum etmi\u015f olurlar. Dahas\u0131 erkek \u00e7ocuklar sorumluluk, ba\u015far\u0131, babal\u0131k, di\u011fer insanlarla ge\u00e7inmek, kar\u015f\u0131 cinsle ili\u015fki kurmak ve sald\u0131rgan huylar\u0131n\u0131 kontrol etmek gibi konularda uygun erkek davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in belki de hayatlar\u0131n\u0131n en g\u00fcvenilir \u00f6\u011fretmenini kaybetmi\u015f olurlar.<\/p>\n<p>Babas\u0131z evlerde b\u00fcy\u00fcyen erkek \u00e7ocuklar\u0131n daha az rekabet\u00e7i, sporla daha az ilgili, ba\u015fkalar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 ve daha sald\u0131rgan olduklar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Okulda da ba\u015far\u0131s\u0131z olmalar\u0131 ve otoriteye ba\u015fkald\u0131rmalar\u0131 olas\u0131d\u0131r. E\u011fer baba, erkek \u00e7ocuk okul \u00f6ncesi d\u00f6nemdeyken ayr\u0131l\u0131rsa, \u00e7ocu\u011fun cinsel kimli\u011fi konusunda da akl\u0131 kar\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Babas\u0131z b\u00fcy\u00fcyen k\u0131z \u00e7ocuklar ise kar\u015f\u0131 cinsle ili\u015fki kurmakta zorlan\u0131rlar. Baz\u0131lar\u0131 ya\u015flar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok uyanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni, babalar\u0131 ile olmas\u0131 beklendi\u011fi gibi cinsellik d\u0131\u015f\u0131 yollarla bir erke\u011fin ilgisini \u00e7ekme egsersizleri yapma f\u0131rsat\u0131 bulamam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Ya\u015f\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131zlar hayallerinde bir baba yarat\u0131p, onunla kendilerini avutur ve ger\u00e7e\u011fin so\u011fuk y\u00fcz\u00fcnden ka\u00e7arlar. Babalar\u0131 taraf\u0131ndan ihmal edilen k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n, mutlulu\u011fu, erkekleri mutlu etmekle \u00f6l\u00e7meleri \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar sonucu y\u0131pranm\u0131\u015f bir ailede ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n, bo\u015fanm\u0131\u015f ailelere oranla daha fazla problemler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 1965-1979 aras\u0131nda bo\u015fanma oranlar\u0131 h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. 1970\u2019in sonlar\u0131nda veya 80\u2019lerin ba\u015f\u0131nda do\u011fan %40-50 aras\u0131 \u00e7ocuk bo\u015fanma deneyimi ya\u015fayacaklar\u0131 tahmin edilmektedir ve bunlar yakla\u015f\u0131k 5 y\u0131l boyunca tek ebeveyn evlerde ya\u015fayacaklard\u0131r. Bo\u015fanm\u0131\u015f annelerin %75\u2019i, babalar\u0131n %80\u2019i tekrar evlenece\u011finden, ikinci bir bo\u015fanma riski de artmaktad\u0131r (Hetherington, 1989). Sonu\u00e7ta \u00e7ocuklar bir ge\u00e7i\u015f g\u00f6sterirler: orijinal aileden tek ebeveynli aileye, genellikle anne ile, e\u011fer yeni bir evlilik olursa yeni aileye ve yeni ebeveyne ve s\u0131kl\u0131kla yeni karde\u015flere uyum sa\u011flamakla y\u00fcz y\u00fcze kal\u0131r.<\/p>\n<p>Bo\u015fanmada annenin velayetindeki erkek \u00e7ocukta \u00f6zel sorunlar olu\u015fmu\u015ftur. Tersine, tekrar evlenme ergenlik \u00f6ncesi k\u0131zlar i\u00e7in \u00f6zel problemler do\u011furmu\u015ftur. Tekrar evlenmeyi takiben ikinci y\u0131lda, anne ile k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar y\u00fcksekti. Tekrar evlenmenin oldu\u011fu k\u0131zlarda, intakt ve evlenme olmayan bo\u015fanm\u0131\u015f aile k\u0131zlara oranla daha fazla talepkar, daha hostil, ve bask\u0131 alt\u0131nda ve daha az sevecen oluyorlard\u0131. Davran\u0131\u015flar\u0131 zamanla iyile\u015firken, aileleriyle aralar\u0131ndaki z\u0131tla\u015fma ve distruptif davran\u0131\u015flar devam ediyordu.<\/p>\n<p>\u00dcvey babaya yak\u0131nla\u015fma ili\u015fkilerinde problemler \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda ya\u015fan\u0131yordu. Bunun birinci sebebi bo\u015fanman\u0131n f\u0131rt\u0131nal\u0131 d\u00f6neminde anne-k\u0131z aras\u0131nda olu\u015fan olumlu ili\u015fkinin yeniden evlenme ile bozulmas\u0131 olabilir. Bo\u015fanma sonras\u0131nda anneler k\u0131zlar\u0131na daha fazla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, otorite ve karar verme sorumlulu\u011fu veriyorlar (bo\u015fanma \u00f6ncesi ya\u015fant\u0131ya oranla). Bu sonu\u00e7ta e\u015fitlik\u00e7i ve ortak destek ili\u015fkisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor (en az\u0131ndan ergenlik \u00f6ncesi k\u0131zlarda). Sonu\u00e7ta; ergenlik \u00f6ncesi k\u0131zlar, annelerinin yeniden evlenmesine g\u00fccenebilmekte ve \u00fcvey baba onun bu ili\u015fkisi i\u00e7in tehdit olu\u015fturabilmektedir. \u00dcvey baba \u00fcvey k\u0131z\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7in iyi ebeveyn olmak yerine, yo\u011fun duygusal kat\u0131l\u0131ktan ka\u00e7\u0131nan nazik yabanc\u0131 rol\u00fc alabilir. K\u00fc\u00e7\u00fck ve daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar \u00fcvey babay\u0131 sonu\u00e7ta s\u0131cakl\u0131kla kabullenirler fakat 9-15 ya\u015flar\u0131ndakiler diren\u00e7 g\u00f6stermeye devam ederler \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmek sebebiyle, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc seks\u00fcel arzular\u0131 nedeniyle biyolojik olmayan babay\u0131 tehdit olarak g\u00f6rmelerinden dolay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hetherington (1989) yeniden evlenmenin s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerinde karde\u015flerin olmas\u0131n\u0131n tampon ya da destekleyici olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 sorgulam\u0131\u015ft\u0131r. Yeniden evlenmi\u015f ailelerin \u00e7ocuklar\u0131nda ambivalans, hostil, d\u00fc\u015fmanc\u0131l ili\u015fkiler bo\u015fanmam\u0131\u015f ailelere g\u00f6re daha s\u0131kt\u0131r. Daha da \u00f6tesi karde\u015f k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131, agresyon ve alaka kurmama, antisosyal davran\u0131\u015flar\u0131n artmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynar. Bu tarz erkeklerde k\u0131zlara oranla daha s\u0131kt\u0131r. Karde\u015f ili\u015fkileri zamanla iyile\u015firken, yinede bo\u015fanm\u0131\u015f yeniden evlenmi\u015f grupta di\u011fer iki grupa oranla (intakt, bo\u015fanm\u0131\u015f yeniden evlenmemi\u015f) daha fazla bozukluk kal\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n ebeveyn bo\u015fanmas\u0131na tepkileri Regresyon,\u00a0Emosyonel gereksinimlerde artma, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, Clinging (yap\u0131\u015fkanl\u0131k, yeti\u015fkinin eteklerinin dibinden ayr\u0131lmama) Artm\u0131\u015f Agresyon\u00a0 Korku, \u00fcz\u00fcnt\u00fc,&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,145],"tags":[27,625,52,182,8,156],"class_list":["post-4627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aile-danismanligi","category-psikoloji","tag-aile-danismanligi","tag-bosanmanin-okuloncesi-donem-cocuklari-uzerindeki-etkileri","tag-evlilik-terapisi","tag-online-terapi","tag-sehitkamil-aile-danismanim","tag-sehitkamil-evlilik-terapisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4627\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}