\u00c7ocuk yeti\u015ftirmek bir sanatt\u0131r. \u00c7ocuklar do\u011fu\u015ftan \u015faheser olmuyorlar. Bir heykelt\u0131ra\u015f\u0131n harc\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fi elbette ki zaman, emek ve detaylarda gizlidir. Kabataslak zaman harcamadan yap\u0131lan bir heykel de, \u00e7ok detayl\u0131 her \u015feyi katmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir heykel de bir \u015feye benzemeyebilir. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z da bizim harc\u0131m\u0131z ve hamurumuz; nas\u0131l \u015fekil verece\u011fimiz bizim elimizde. Bu, b\u00fct\u00fcn zaman\u0131m\u0131z\u0131 ona vererek de, her istedi\u011fini yaparak da olmaz. \u00c7ocuklar da do\u011fu\u015ftan inat\u00e7\u0131 olmazlar. Bir\u00e7ok anne baban\u0131n en b\u00fcy\u00fck hatas\u0131, problemi \u00e7ocuklarda g\u00f6rmeleri, kendilerine d\u00f6nememeleridir. \u0130nat\u00e7\u0131 \u00e7ocuklar, laf dinlemez, \u015f\u0131mar\u0131k hareketlerle ya da devaml\u0131 a\u011flayarak \u00e7evresindekileri usand\u0131rabilirler. Ancak bu kabus neden ba\u015flar, niye \u00e7ocuklar her \u015feye ters cevap vermeye ve inatla\u015fmaya ba\u015flarlar? Her \u00e7ocuk acaba uygun davran\u0131lsa da inat\u00e7\u0131 olabilir mi? T\u00fcm bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 bilmek ne kadar \u00f6nemli?<\/p>\n
\u00c7ocuklar, 2.5 ya\u015flar\u0131ndan itibaren yava\u015f yava\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fmaya ve kendi ba\u015flar\u0131na bir \u015feyler yapabildiklerini anne babalar\u0131na g\u00f6stermek isterler. Bu y\u00fczden her sorulan ve s\u00f6ylenilene \u2018hay\u0131r\u2019 diye yan\u0131t vermeye ba\u015flarlar. E\u011fer onlar\u0131n bu geli\u015fim s\u00fcrecini bilirsek, onlara nas\u0131l davranaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da iyi belirleyebiliriz. Yani onlar\u0131n sadece \u2018\u00e7ocuk\u2019 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, \u00e7ocuk\u00e7a yakla\u015f\u0131lmay\u0131 hak ettiklerini de biliriz. \u2018Hay\u0131r\u2019 diyen bir \u00e7ocu\u011fa y\u00fcksek sesle ba\u011f\u0131ran bir anne babadan, \u00e7ocuk sadece istenilen yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda ba\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenebilir ve daha fazla h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015fabilir. \u00c7ocuklarla devaml\u0131 bir rekabet halindeyiz. Bir yeti\u015fkin gibi davranmalar\u0131n\u0131, \u2018sus\u2019 dedi\u011fimizde susmalar\u0131n\u0131, \u2018yapma\u2019 dedi\u011fimizde yapmamalar\u0131 gerekti\u011fini de nereden \u00e7\u0131kar\u0131yoruz! Sanki futbol sahas\u0131nday\u0131z ve gol atmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Gol att\u0131k\u00e7a da s\u00fcper \u00e7ocuk yeti\u015ftirece\u011fimizi san\u0131yoruz. Ya pervas\u0131zca her dedi\u011fini yap\u0131yor, istediklerini yapmad\u0131klar\u0131nda k\u00f6t\u00fc \u00e7ocuk olacaklar\u0131 gibi bir \u00e7arp\u0131tma yap\u0131yoruz. Ya da ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p kural koymaktan \u00f6te ge\u00e7emiyoruz. Onlar\u0131n \u00e7ocuk olduklar\u0131n\u0131 unutuyoruz. Sizce sizin her dedi\u011finiz yap\u0131lsayd\u0131 daha fazlas\u0131n\u0131 istemez miydiniz? E\u015finiz devaml\u0131 hediye alsayd\u0131 da y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc unutsayd\u0131 hi\u00e7 bir \u015fey demeden durabilir miydiniz?<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n her istedi\u011fini yapman\u0131z \u00e7ocu\u011funuza bir \u015fey kazand\u0131rmazken, \u00fcstelik \u00e7ok \u015fey kaybettirebilir. Memnuniyetsiz ve sorumsuz \u00e7ocuklar yeti\u015ftirmi\u015f oluruz. Bu \u00f6zelliklerinden vazge\u00e7meleri ve \u2018hay\u0131r\u2019 demelerini engellemek i\u00e7inse, onlara se\u00e7enekler sunabiliriz. K\u00fc\u00e7\u00fck bir soru: Israrla oyunca\u011f\u0131 almak i\u00e7in tepinen, yemek yemeye direnen \u00e7ocu\u011fa ne desek de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesek acaba? \u201cYa oyunca\u011f\u0131 al\u0131rs\u0131n ya da lunaparka gidersin?\u201d olabilir. \u2018Ya yeme\u011fi yersin ya da iki g\u00fcn boyunca bilgisayar oynamazs\u0131n. Hangisi?\u2019 diye sorabiliriz. \u00dcstelik \u00e7ocuk hangisini se\u00e7erse se\u00e7sin bizim istedi\u011fimiz olacakt\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131ca s\u00f6yledi\u011fimiz \u015feylerin ger\u00e7ek\u00e7i ve tutarl\u0131 olmas\u0131na dikkat etmeliyiz. Yani s\u00f6ylediysek mutlaka uygulamaya ge\u00e7irmeliyiz. Aksi halde ne olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor olmal\u0131s\u0131n\u0131z; hem yeme\u011fini yemeyen hem de bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131ndan kalkmayan biri! Onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 normal. \u0130steklerini yapt\u0131rmak i\u00e7in sonuna kadar t\u00fcm s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorluyorlar, yapt\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 fark ederlerse de art\u0131k dur durak bilmiyorlar. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n h\u0131r\u00e7\u0131n olmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z, onlara tutars\u0131z davranabilirsiniz. Mesela ne s\u00f6yleseniz yapm\u0131yor mu? Hadi ona bir ceza verin; \u2018bir daha seni parka g\u00f6t\u00fcrmeyece\u011fim mi, yoksa bir daha \u00e7izgi film izlemek, bilgisayarda oyun oynamak yok\u2019 diyerek mi vermek istersiniz? Bunlar\u0131 dersiniz ama mutlaka o \u00e7ocuk o parka gider, o \u00e7izgi filmi izler. Peki art\u0131k sizi dinler mi? Maalesef bazen k\u0131zg\u0131nl\u0131kla s\u00f6yledi\u011fimiz \u015feylerin, verdi\u011fimiz cezalar\u0131n sonucunu unuturuz. Ancak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z unutmaz, o tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yakalad\u0131lar m\u0131 b\u0131rakmaz.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011funuz her \u015feye hay\u0131r diyor, istedi\u011fi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015f\u0131yor, kendini yerlere at\u0131yorsa, siz de abart\u0131l\u0131 bir \u015fekilde onu taklit edebilir, yerlere yatabilir, a\u011flama numaras\u0131 yapabilirsiniz. Bakt\u0131n\u0131z abart\u0131yor, ald\u0131rm\u0131yor \u2018tamam a\u011flayabilirsin\u2019 deyip \u00e7ekilebilirsiniz. \u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda dikkatini da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 farkl\u0131 \u015feylere y\u00f6nlendirebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin; \u00e7ocu\u011funuz inatla aynal\u0131 gard\u0131robun i\u00e7ine saklanmak istiyor, cam sehpan\u0131n etraf\u0131nda f\u0131r d\u00f6n\u00fcyorsa, \u2018aa bak burada kimse g\u00f6rmez seni\u2019 deyip yata\u011f\u0131n arkas\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilirsiniz.<\/p>\n
Her \u015feyden ziyade ara ara soruyor musunuz kendinize, \u2018ben iyi \u00f6rnek oluyor muyum\u2019 diye? Ona yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131nda \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc s\u00f6ylemeniz, onun ne hissetti\u011fini sorman\u0131z olduk\u00e7a \u00f6nemli rol oynar ve empati kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yani belki de bazen biz inat\u00e7\u0131 oluyoruzdur. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u0131srar ederken, biz de \u00e7\u0131kmas\u0131n diye \u2018hay\u0131r\u2019 deyip kestirip at\u0131yoruzdur. \u00c7ocu\u011funuzun odan\u0131za kap\u0131y\u0131 vurmadan girmesini istemiyorsan\u0131z, siz de kap\u0131y\u0131 vurarak girmeli, ona sayg\u0131 duydu\u011funuzu, onun da haklar\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6stermelisiniz. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda, \u00e7ocu\u011fa istenmeyen \u015fey \u00e7ok iyi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmal\u0131. \u00c7ocuk neden o davran\u0131\u015f\u0131 yapmamas\u0131 gerekti\u011fini bilmeli, kendi d\u00fcnyas\u0131na g\u00f6re yorumlayabilmeli.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n\u0131za ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ya da birileri olmaks\u0131z\u0131n olumsuz yak\u0131\u015ft\u0131rmalar yapman\u0131z olduk\u00e7a tehlikeli. \u201c\u00c7ocu\u011fum \u00e7ok yaramaz ne desem bo\u015fa. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma diyorum yok, ders \u00e7al\u0131\u015f diyorum nafile. \u00d6yle da\u011f\u0131n\u0131k ki hareket etmesem kendimi kaybedece\u011fim\u201d gibi c\u00fcmleleri kullanman\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131n da bu \u00f6zellikleri kabul etmesini sa\u011flar ve de\u011fi\u015fimi engeller. Anne baba taraf\u0131ndan duyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseden her \u00e7ocuk isteklerini duyurabilmek ve anla\u015f\u0131lmak i\u00e7in ya daha \u00e7ok a\u011flar ya da farkl\u0131 \u015fekillerde sald\u0131rganla\u015f\u0131p zarar vermek ister. Bir \u015fekilde dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc yolu dener. Hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in ge\u00e7 de\u011fil ama onlar i\u00e7in \u00e7o\u011fu \u015fey erken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocuk yeti\u015ftirmek bir sanatt\u0131r. \u00c7ocuklar do\u011fu\u015ftan \u015faheser olmuyorlar. Bir heykelt\u0131ra\u015f\u0131n harc\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fi elbette ki zaman, emek ve detaylarda gizlidir....<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5211,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,10],"tags":[720,769,770,139,215],"class_list":["post-5210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aile-danismanligi","category-pedagog","tag-cocuk-psikologu","tag-cocuklarda-inat","tag-inatci-cocuk-psikolojisi","tag-kizilay-pedagog","tag-online-pedagog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5210"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ailedanismaniokanbal.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}