Ergen \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 yeti\u015ftirirken tart\u0131\u015fmalar genellikle ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Say\u0131lar\u0131 giderek artan pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma bunun asl\u0131nda iyi bir \u015fey olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Evdeki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n nas\u0131l ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, hem ergenlerin zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de genel olarak ebeveyn-ergen ili\u015fkisinin niteli\u011fini belirliyor. Sadece bu tart\u0131\u015fmalar de\u011fil, genel olarak aile kavgalar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131, ergenlerin ev d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlarla ili\u015fkilerini idare etmelerini de y\u00f6nlendiriyor.<\/p>\n
Ergenlerin anla\u015fmazl\u0131klara yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ele alan uzmanlar d\u00f6rt ayr\u0131 tarz tan\u0131mlad\u0131lar: Sald\u0131r\u0131, geri \u00e7ekilme, boyun e\u011fme ya da problem \u00e7\u00f6zme.<\/p>\n
\u0130lk iki yolu se\u00e7en yani tart\u0131\u015fmay\u0131 daha da alevlendiren ya da taraf olmay\u0131 inat\u00e7\u0131 bir \u015fekilde reddeden ergenler daha fazla depresif, kayg\u0131l\u0131 ya da ihmalk\u00e2r oluyorlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7ene\u011fi, yani ebeveynlerinin isteklerini yerine getirmeyi se\u00e7en ergenlerde de y\u00fcksek oranda ruh hali bozukluklar\u0131na rastlan\u0131yor. Dahas\u0131, evdeki sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zemeyen ergenler arkada\u015fl\u0131k ve a\u015fk ili\u015fkilerinde de s\u0131k s\u0131k benzer sorunlar\u0131 ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ebeveynleriyle ya\u015fad\u0131klar\u0131 anla\u015fmazl\u0131klarda sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme yolunu se\u00e7en ergenler bamba\u015fka bir tablo \u00e7iziyor. Bu ergenler psikolojik bak\u0131mdan son derece g\u00fc\u00e7l\u00fcler, her yerde mutlu ili\u015fkiler kuruyorlar ki anne babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in istedikleri \u015feylerin en ba\u015f\u0131nda bu ikisi geliyordur herhalde.<\/p>\n
Peki, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken zorluklar olarak g\u00f6ren ergenleri nas\u0131l yeti\u015ftirece\u011fiz?<\/p>\n
Yeni yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, ebeveyn ve ergen aras\u0131ndaki yap\u0131c\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n, ergenin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye haz\u0131r olup olmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bir di\u011fer deyi\u015fle, ergenler meseleyi her iki taraf\u0131n g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rebildi\u011finde iyi tart\u0131\u015fmalar ya\u015fan\u0131rken, g\u00f6remediklerinde tart\u0131\u015fmalar k\u00f6t\u00fc oluyor.<\/p>\n
Farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilme becerisi ergenlik y\u0131llar\u0131nda geli\u015fmeye ba\u015flar. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n n\u00f6rolojik kapasiteleri bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 kavramalar\u0131na yetmez. Ergenlerin beynindeyse soyutlamayla ilgili k\u0131s\u0131mlar h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim g\u00f6sterir. Bunun sonucu olarak, sorunlara farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan yakla\u015fma becerileri de h\u0131zla geli\u015fir. Bu s\u0131rada ebeveynler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 dikkate ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stererek \u00e7ocuklar\u0131na iyi birer rol modeli olabilirler. Kendilerini ergen \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yerine koymaya yatk\u0131n olan ebeveynlerin bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 daha m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
\u00d6te yandan, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 aile hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7ekleriyle ender olarak \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. Aile i\u00e7indeki tart\u0131\u015fmalar bir anda alevleniyor, oysa insan ancak sakin bir kafayla d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011finde kendisini kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin yerine koyabilir.<\/p>\n
Diyelim ki ergen \u00e7ocu\u011funuz cumartesi ak\u015fam\u0131, ciddi kabahatleri oldu\u011funu bildi\u011finiz eski bir arkada\u015f\u0131nda kalmak istiyor. Akl\u0131 ba\u015f\u0131nda her anne baba bu durumda hemen, \u201cKesinlikle olmaz!\u201d tepkisi verir ve bunun sonucunda k\u0131yamet kopar. Ergen \u00e7ocu\u011funuz ya kavga eder, ya geri \u00e7ekilir ya da normal geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcren bir ergen gibi, as\u0131k suratl\u0131 bir \u015fekilde size itaat eder.<\/p>\n
B\u00f6ylece bir etkile\u015fim f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Ama asl\u0131nda sert ba\u015flang\u0131\u00e7lar bile, daha sonra ba\u015fka tepkiler geli\u015ftirilmesine olanak sa\u011flayabilir. Bu senaryodaki ebeveyn bir s\u00fcre sonra, \u201cO kadar sert \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kusura bakma. Mike\u2019dan asl\u0131nda \u00e7ok ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n halde neden onunla zaman ge\u00e7irmek istedi\u011fini anlamama yard\u0131m eder misin? Sence, onunla tak\u0131lman\u0131zdan neden rahats\u0131z oluyorumdur, bunu kendin ifade edebilir misin?\u201d diyebilir \u00f6rne\u011fin.<\/p>\n
Hi\u00e7bir ebeveyn ya da ergen, her tart\u0131\u015fmada birbirlerinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 dikkate alamaz, almas\u0131 da gerekmiyor. Baz\u0131 ailelerde, tart\u0131\u015fmalar \u00e7ok daha ciddi boyutlara ula\u015fabilir. Yine de ara\u015ft\u0131rmalar, bu t\u00fcr anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n gen\u00e7lerin kendilerini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ortas\u0131nda kendilerine sakin bir alan yaratabilmeleri i\u00e7in gerekli beceriler kazand\u0131rabilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n
Hi\u00e7bir anne baba ergen \u00e7ocu\u011fuyla kavga etmeye can atmaz. Ama ergen \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fcrken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu durumlar\u0131 engel de\u011fil, bir a\u00e7\u0131l\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcrsek daha kolay olabilir.<\/p>\n