Otizm kelime anlam\u0131 i\u00e7e kapanma olan 3 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce belirtilerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 erkeklerde 4-5 kat daha fazla g\u00f6r\u00fclen, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sosyal etkile\u015fimde bozulma, dil geli\u015fiminde yetersizlik, k\u0131s\u0131tl\u0131 ve tekrarlay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarla karakterize geli\u015fimsel bir bozukluktur.<\/p>\n\n\n\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmekte olan 3 ayl\u0131k bir bebek insan y\u00fcz\u00fcne ve sesine ilgi g\u00f6sterir. 6 ayl\u0131k bebek mutlulu\u011funu veya \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc y\u00fcz\u00fc ve bedeni ile ifade edebilir. 8-9. aylarda el \u00e7\u0131rpabilir, heceleri tekrar ederek sesler \u00e7\u0131karabilir, yabanc\u0131lardan \u00e7ekinmeye anneyi aramaya ba\u015flayabilir, 1 ya\u015f\u0131nda anne-baba diyebilir, i\u015faret parma\u011f\u0131 ile bir cismi g\u00f6sterebilir.2 ya\u015f\u0131ndaki bebek 2 kelimeli basit c\u00fcmleler kurabilir, taklide dayal\u0131 oyunlar oynayabilir. Otistik bozuklukta bu geli\u015fim basamaklar\u0131nda aksama g\u00f6zlenir.<\/p>\n\n\n\n
Otizmde genellikle ba\u015fvurma \u015fikayeti \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmas\u0131nda gecikmedir. \u00c7o\u011fu zaman \u00e7ocuk belli sesler \u00e7\u0131kar\u0131r fakat herhangi bir anlam ifade etmez ya da ba\u00a0 ba\u00a0 ve ya de de gibi kelimeler s\u00f6ylemesine ra\u011fmen bunu babaya ya da dedeye de\u011fil herhangi bir duruma kar\u015f\u0131 s\u00f6ylemektedir. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocu\u011fun kendini anlatmas\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Konu\u015fma gecikmesi olan \u00e7ocuklarda i\u015faretle veya farkl\u0131 kelimelerle kendini ifade edebilirken , otizmde ise kendini ifade edebilme \u00e7ok azd\u0131r \u0130stedi\u011fi bir \u015feyi\u00a0 parma\u011f\u0131yla g\u00f6stermektense genellikle annenin elinden tutarak anlatmay\u0131 se\u00e7er. 3 ya\u015f sonras\u0131 ise daha s\u0131k olmakla birlikte kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015finin s\u00f6yledi\u011fi c\u00fcmleyi veya kelimeyi ayn\u0131 \u015fekilde tekrar etme g\u00f6r\u00fclebilir. Bazen zamirleri kullanmad\u0131klar\u0131 (ben, sen, o vb) veya yanl\u0131\u015f kulland\u0131klar\u0131, ebeveynlerine de ismi ile hitap ettikleri g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n
Erken d\u00f6nemlerden itibaren g\u00f6r\u00fclebilen \u00f6nemli olan di\u011fer bir belirti ise g\u00f6z temas\u0131ndaki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131kt\u0131r. G\u00f6z temas\u0131 insan i\u00e7in ileti\u015fimin en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan biridir. Otizmi olan \u00e7ocuklarda kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ki\u015fi ile olan g\u00f6z temas\u0131 birka\u00e7 sn civar\u0131ndad\u0131r. Direk olarak kar\u015f\u0131s\u0131na ve boyuna uygun bir \u015fekilde oturdu\u011fumuzda bu belirtiyi daha rahat anlayabiliriz. Fakat bazen bir \u015fark\u0131 s\u00f6ylendi\u011finde veya kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oynanan k\u0131sa s\u00fcreli oyunlarda bu g\u00f6z temas\u0131 biraz daha uzun olabilir. Bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 olmamal\u0131 ve genel olarak g\u00f6z temas\u0131 de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer \u00f6nemli bulgu ise ismi ile seslenildi\u011finde bakmamas\u0131d\u0131r. Anneler genellikle bunu \u2018\u2019i\u015fine geldi\u011finde bak\u0131yor \u00f6rne\u011fin sevdi\u011fi reklam \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ko\u015fturup geliyor\u2019\u2019 \u015feklinde anlat\u0131r. Fakat \u00e7ocuk kendi halindedir etraf\u0131nda olan olaylara kay\u0131ts\u0131zd\u0131r. Sanki bamba\u015fka bir d\u00fcnyas\u0131 varm\u0131\u015f gibidir. \u0130lgisini \u00e7ekmek i\u00e7in ebeveynlerin \u00e7ok u\u011fra\u015fmas\u0131 gerekir ama \u00e7ekebilseler de bu k\u0131sa s\u00fcrelidir. 1-2 ya\u015f civar\u0131nda \u00f6nemli olan anneye yak\u0131n durma, bazen ayr\u0131lamama bu \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fclmeyebilir annenin ayr\u0131lmas\u0131na tepki g\u00f6stermeyebilir. Ayr\u0131ca di\u011fer \u00e7ocuklarla \u00e7ok ilgilenmezler parka gittiklerinde ya da s\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bir \u00e7o\u00e7uk eve geldi\u011finde o yokmu\u015f gibi davranabilir. Duygusal olarak tepkilerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 zordur. Ten temas\u0131n\u0131, sar\u0131lmay\u0131 \u00f6pmeyi \u00e7ok sevmezler.<\/p>\n\n\n\n
1 ya\u015f sonras\u0131nda h\u0131zl\u0131ca geli\u015fmesini bekledi\u011fimiz \u00e7evreyi merak etme, \u00a0bu \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zda s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Herhangi bir e\u015fyaya, oyunca\u011fa d\u00f6nen cisimlere ya da s\u00fcrekli camdan d\u0131\u015far\u0131 bakma gibi belli durumlar\u0131 merak ederler. Baz\u0131 farkl\u0131 otizm t\u00fcrlerinde ise \u00f6zellikle 3 ya\u015f sonras\u0131nda \u00f6zel ilgi alanlar\u0131 olu\u015fabilir. Say\u0131lara, markalara, harflere a\u015f\u0131r\u0131 ilgi g\u00f6r\u00fclebilir. Erken ya\u015flarda okumay\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fckleri, zor matematiksel i\u015flemleri yapt\u0131klar\u0131, baz\u0131 durumlara kar\u015f\u0131 haf\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu merak duydu\u011fu konularla ilgili \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lara bile dikkat ettikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6rn 4 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuk ilk kez g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc\u00a0 havaliman\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u00e7izebilmi\u015fti. Bu farkl\u0131 otizmde \u00e7ocuklarda konu\u015fmada \u00f6nemli bir gecikme olmamas\u0131na ra\u011fmen farkl\u0131 ilgi alanlar\u0131 ve ileti\u015fimi s\u00fcrd\u00fcrmekte zorluk ve motor yeteneklerde k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131kla karakterizedir.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer bir belirti ise tekrarlay\u0131c\u0131 el kol ve ba\u015f hareketleridir. Bazen mutlu oldu\u011funda yapmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7o\u011fu zaman bu hareketler herhangi bir anlam ta\u015f\u0131maz. Ayr\u0131ca kendi etraf\u0131nda d\u00f6nme \u00f6zellikle 1 ya\u015f sonras\u0131nda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen belirtilerdendir. Bazende anlams\u0131z sesleri tekrar tekrar \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Baz\u0131 otizmi olan \u00e7ocuklarda parmak ucunda y\u00fcr\u00fcmede g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n
DE\u011eERLEND\u0130RME<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Belirtiler i\u00e7inde bulundu\u011fu geli\u015fimsel d\u00f6neme g\u00f6re de\u011ferlendirilmelidir. Bu belirtilerden sadece birinin olmas\u0131 otizm tan\u0131s\u0131 koydurmayaca\u011f\u0131 gibi hepsinin olmas\u0131na da gerek yoktur. Bilinmesi gereken bir durum bu belirtilerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n normal geli\u015fime sahip \u00e7ocuklarda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \u015e\u00fcphelenildi\u011fi durumlarda mutlaka bir \u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristinden yard\u0131m almak gerekir. Ayr\u0131ca i\u015fitme problemleri, baz\u0131 n\u00f6rolojik bozukluklarda benzer bulgular g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat s\u0131kl\u0131kla psikososyal yoksunluk ile kar\u0131\u015fabilir. Psikososyal yoksunlukta \u00e7ocukla anne aras\u0131nda etkili bir ileti\u015fim yoktur Tv, bilgisayar, tablet telefon gibi elektronik e\u015fyalarla \u00e7ok vakit ge\u00e7irirler ve etraflar\u0131nda \u00e7ok fazla ya\u015f\u0131tlar\u0131 yoktur.Bu durumda ebeveynlerin de ruhsal de\u011ferlendirilmesinin yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
NEDEN OLUR ?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Otizm bozuklu\u011funun tam nedeni bilinmemekle birlikte daha \u00e7ok do\u011fum ve do\u011fum \u00f6ncesi problemlerin ve genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte bir\u00e7ok farkl\u0131 alanlarda hem nedenine hem de tedaviye y\u00f6nelik bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma devam etmektedir. Fakat maalesef daha etkinli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir\u00e7ok y\u00f6ntem, otizmi olan \u00e7ocuklarda umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olarak aileler taraf\u0131ndan y\u00fcksek maliyetlerle uygulanmakta fakat faydas\u0131 da pek g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6NER\u0130LER<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde otizmde en etkin tedavi \u00f6zel e\u011fitimdir. Bu y\u00f6ntemde ama\u00e7 uygun davran\u0131\u015flar geli\u015ftirebilmesi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r. \u0130yi d\u00fczenlenmi\u015f ve \u00f6zel e\u011fitim uzmanlar\u0131nca verilen programlar\u0131n belirtiler \u00fczerinde bir\u00e7ok d\u00fczelmeye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Tedavide ba\u015far\u0131y\u0131 etkileyen en \u00f6nemli etken, erken tan\u0131 almas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle tedavinin 3 ya\u015f \u00f6ncesi ba\u015flamas\u0131 \u00f6nemlidir. Fakat bazen bu duruma kar\u015f\u0131 anne baban\u0131n bir kabullenememesi olabilir. <\/p>\n\n\n\n
Bazen de annenin \u00e7ocukla ilgili durumu abartt\u0131\u011f\u0131, babas\u0131n\u0131n veya herhangi akrabas\u0131n\u0131n da k\u00fc\u00e7\u00fckken b\u00f6yle oldu\u011fu sonra d\u00fczeldi\u011fi gibi yak\u0131nlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan yorumlar doktora ba\u015fvurmay\u0131 ve tedaviye ba\u015flanmas\u0131n\u0131 geciktirebilir. Zamanla tedaviye konu\u015fma terapisi eklenebilir. ayr\u0131ca uzmanlardan taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesi ile duyusal b\u00fct\u00fcnleme y\u00f6ntemleri , occutipinal terapi ve sosyal beceri e\u011fitimleri uygulanabilir E\u015flik eden davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131, dikkat eksikli\u011fi, tekrarlay\u0131c\u0131 hareketler ve a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik vb durumlarda ila\u00e7 tedavisi uygulanabilir. Fakat bu y\u00f6ntemler tedavinin sadece bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. En \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 evin i\u00e7inde anne baban\u0131n da uygun bir \u015fekilde davranmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Evde yap\u0131lacak en \u00f6nemli i\u015flevlerden biri anne baban\u0131n g\u00f6z temas\u0131n\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131d\u0131r. Uzun s\u00fcre yaln\u0131z b\u0131rakmamak, konu\u015furken g\u00f6z temas\u0131 ve ten temas\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, onu konu\u015fturmaktansa onun yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6zelle\u015ftirmek \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca otizm belirtilerini en \u00e7ok artt\u0131ran televizyon, bilgisayar, tablet vb elektronik e\u015fyalarla \u00e7ocu\u011fun vakit ge\u00e7irmesini olabildi\u011fince azaltmak \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu aletler \u00e7ocukta g\u00f6z temas\u0131n\u0131n azalmas\u0131na ve daha \u00e7ok kendi halinde vakit ge\u00e7irmesine neden olur.Ayr\u0131ca beyin geli\u015fimi \u00fczerine de bir\u00e7ok olumsuz etkisi ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00d6zellikle 5 ya\u015f alt\u0131nda bu u\u011fra\u015flar\u0131n en fazla 1 saati ge\u00e7memesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
Otizm bozuklu\u011fu ( yayg\u0131n geli\u015fimsel bozukluklar)\u00a0 geni\u015f bir penceredir. Bu bozuluklu\u011fun \u00e7ok hafif formlar\u0131 oldu\u011fu gibi a\u011f\u0131r d\u00fczeyde olanlar\u0131 da vard\u0131r. Bu nedenle tedavinin ilerleyi\u015fi \u00e7ocuktan \u00e7ocu\u011fa\u00a0 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Bu s\u00fcre\u00e7te anne ve baban\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilac\u0131 sab\u0131rd\u0131r. Bazen tedavi yava\u015f ilerlese de bilinmesi gereken asla daha k\u00f6t\u00fcye gitmeyece\u011fidir. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle bu s\u00fcre\u00e7te anne \u00e7ok yorulmakta ve maalesef bazen en yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan bile ele\u015ftirilmekte ve bu annenin su\u00e7luluk d\u00fc\u015f\u00fcncelerini haks\u0131z yere\u00a0 arttirmaktadir. Baban\u0131n anneye destek olmas\u0131, \u00e7ocukla ilgili i\u015flerin payla\u015f\u0131lmas\u0131 anneyi hem duygusal\u00a0 hemde fiziken \u00e7ok rahatlat\u0131r. Yani otizm t\u00fcm ailenin aktif\u00a0 kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 gerektiren bir tablodur.<\/p>\n\n\n\n
Yo\u011fun ve \u00e7ok me\u015fakatli bir i\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclen geli\u015fmeler en ba\u015fta anne babay\u0131 mutlu etmektedir. Bu nedenle erken tan\u0131 ,etkili \u00f6zel (bireysel) e\u011fitim ve ebeveyn tutumlar\u0131 bu \u00e7ocuklar i\u00e7in hayata dair en g\u00fczel hediye olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
![\"Otizm](\"https:\/\/www.okanbal.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/otizm-belirtileri-1024x1024.png\")
<\/figure>\n\n\n\n